“मूर्ख” भन्नाले समाजले ज्ञान नहुनु बुझ्छ, तर अस्तित्वको भाषामा मूर्खता जानकारी अभाव होइन— सजगता अभाव हो। किताब पढेर बुद्धि बढ्छ, तर चेतना नजागे मन मूर्खकै अवस्थामा रहन्छ।

मूर्ख को हो?
— जसले बाहिर सबै दोष देख्छ, तर भित्र हेर्न सक्दैन।
— जसले reaction लाई बुद्धि ठान्छ र awareness लाई कमजोरी।
— जसले अहंकारलाई सत्य र सत्यलाई खतरा ठान्छ।
— जसले सुन्नुको सट्टा बोल्न, बुझ्नुको सट्टा तर्क गर्न मात्र जान्दछ।

अध्यात्म भन्छ— मूर्खता भनेको “मलाई थाहा छ” भन्ने कठोर मानसिकता हो। जति जान्दछु भन्छ, उति बन्द हुन्छ। जति बन्द हुन्छ, उति अन्धकारमा डुब्छ। ज्ञान बढ्नु राम्रो, तर “खुला मन” नबढे— त्यो ज्ञान पनि काठकै भार।

सबैभन्दा ठूलो मूर्खता के हो?
— आफ्नै अनुभवभन्दा borrowed beliefs मा बाँच्नु।
— आफ्नो हृदयको आवाज छोडेर भीडको आवाज पछ्याउनु।
— परिवर्तन होइन, आफ्नो “ठिक” प्रमाणित गर्न मात्र लाग्नु।
— भ्रममा अड्किन अनि clarity बाट भाग्नु।

र साँचो बुद्धिमान को हो?
— जसलाई “थाहा छैन” भन्न डर लाग्दैन।
— जसले बुझ्नभन्दा अघि हेर्नु, सुन्नु र महसुस गर्न जान्दछ।
— जसले भित्रको शान्तिमा भरोसा राख्छ, बाहिरको हल्लामा होइन।
— जसले वास्तविकता स्वीकार्छ र अहंकार पगाल्छ।

मूर्खता दिमागको समस्या होइन— दृष्टिकोणको समस्या हो।
दृष्टि खुल्यो भने मूर्खता क्षणभरमै समाप्त हुन्छ।

ॐ शान्तिः शान्तिः शान्तिः ॥ 🙏